ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕರಿಮನೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕೇಳಲು ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಸರಿನಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಇಲ್ಲಿನ ನೈಜತೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣವಾಗಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಶರಾವತಿ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಕುಟುಂಬಗಳು, ಇವತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಉಳಿವಿಗೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವಂತಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಮರ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮೌನದಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಬದುಕು ಬರ್ಬರವಾಗಿದೆ.
ಹಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಊರು: ಜಾಗ ನಮ್ಮದು, ದಾಖಲೆ ಯಾರದು?
ಕರಿಮನೆ ಗ್ರಾಮದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ, ಇಡೀ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವೇ ಇಲ್ಲ! ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಟ್ಟಡವೇ ‘ಬೇನಾಮಿ’ ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಶೇ. 80ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಶರಾವತಿ ಮುಳುಗಡೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರು. ಅಂದು ಸರ್ಕಾರ ಕೊಟ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇವತ್ತಿಗೂ ಆ ಜಾಗ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಕಂದಾಯ vs ಅರಣ್ಯ: ನಲುಗುತ್ತಿರುವ ರೈತ
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ ಇರುವುದು ಕಂದಾಯ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ.
ಕಂದಾಯ ಭೂಮಿ: ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್ 106ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 156 ಎಕರೆ ಕಂದಾಯ ಭೂಮಿ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ವಾದ.
ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಆಕ್ಷೇಪ: ಆದರೆ, ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ನೀಡಲು ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
1991-92ರಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ನಿವೇಶನಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ತನ್ನದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ರೈತರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ.
ತಾರತಮ್ಯದ ಪರಮಾವಧಿ!
ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ದ್ವಂದ್ವ ನೀತಿ.
ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಜಾಗ: ಇದೇ ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಜೆ.ಜೆ.ಎಂ (JJM) ಯೋಜನೆಗೆ 4.30 ಕೋಟಿ ರೂ. ಅನುದಾನ ಮಂಜೂರಾಗಿದೆ. ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೂ 2 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಬಡವರಿಗೆ ನಿರಾಕರಣೆ: ಆದರೆ, ದಶಕಗಳಿಂದ ವಾಸವಿರುವ 41ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ನೀಡಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೀನಮೇಷ ಎಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯೋಜನೆಗೆ ಜಾಗ ಸಿಗುವಾಗ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಏಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ? ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಶಾಸಕರ ಮೌನಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್ ಬೀಳಲಿ: ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಆಗ್ರಹ
ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತಮ್ಮನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸಕರನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ನಮ್ಮ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿ ನಮಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಬೇಕಾದ್ದು ಶಾಸಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೂ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ,” ಎಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ದೂರಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಸಕರು ಕೂಡಲೇ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ, ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸದಿದ್ದರೆ ಮತ ಕೇಳಲು ಬರುವಾಗ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಭೀತಿ: “ನಮಗೆ ಬದುಕಲು ದಾರಿಯಿಲ್ಲ”
ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಬೇಸತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. “ನಮಗೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಜಾಗವನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯೊಂದೇ ನಮಗೆ ದಾರಿ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಲೆತಗ್ಗಿಸುವಂತಟ್ಟಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟ: ಉಗ್ರ ಹೋರಾಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರೂ ಫಲ ಸಿಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಗ್ರವಾದ ಹೋರಾಟ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮರಣ ಶಾಸನ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರ:
ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಮರಣ ಶಾಸನ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿರುವ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ಕೂಡಲೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬರಹ: ತಂಡ, vishwachetana.com
